Truyền thông về hướng nghiệp đào tạo theo mô hình KOSEN chuẩn Nhật Bản

30/10/2019, 09:06

Truyền thông về hướng nghiệp đào tạo theo mô hình KOSEN chuẩn Nhật Bản - Các doanh nghiệp Nhật Bản đang có xu hướng mở rộng tuyển dụng lao động người Việt Nam. Nhu cầu từ “đất nước mặt trời mọc” ngày càng tăng, tuy nhiên người lao động Việt Nam cần được đào tạo chuẩn Nhật mới có cơ hội công tác tại đây.

Truyền thông về hướng nghiệp đào tạo theo mô hình KOSEN chuẩn Nhật Bản

Mô hình đào tạo KOSEN

Mô hình đào tạo KOSEN được ứng dụng từ năm 1962 tại Nhật Bản do tác giả Mituhico Araki xây dựng. Trong đó, nổi bật là quá trình đào tạo chuyên nghiệp cho kỹ sư thực hành ngay từ độ tuổi 15 (lứa tuổi vừa tốt nghiệp THCS tại Việt Nam). Định hướng của mô hình đào tạo KOSEN nhằm gắn kết đào tạo nhân lực chất lượng cao với doanh nghiệp; đào tạo không chỉ lý thuyết mà hướng đến kỹ năng thực hành, khả năng sáng tạo của người học thông qua các hoạt động thực hành, nghiên cứu. Sinh viên tốt nghiệp từ KOSEN giàu tinh thần, dám đương đầu với thử thách, vừa thực tiễn, vừa sáng tạo, là nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân cũng như phát triển đất nước.

Ngoài Nhật Bản, mô hình hướng nghiệp đào tạo cho người lao động dưới 18 tuổi đã xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới, tại các nước châu Âu, theo nghiên cứu của Tiến sỹ Vũ Xuân Hùng - Vụ trưởng Vụ Đào tạo chính quy (Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp) cho biết, tỷ lệ học nghề sau THCS là khá cao và đều trên 50% như ở Áo là 81%, Đức (72%), Hà Lan (70%), Bỉ (61%), Na Uy (58%), Đan Mạch (57%), Pháp (54%). Rõ ràng tại các nước này, một lực lượng lớn thanh niên đã chuyển sang học nghề mà không quan trọng hóa việc đi học Đại học như học sinh ở Việt Nam. Mặc dù thanh niên Việt Nam ngày càng có định hướng nghề nghiệp tốt hơn, tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ” ở Việt Nam trong những năm gần đây cũng giảm đi, nhưng chưa giảm mạnh như các nước châu Âu nói ở trên.

Trong giai đoạn đẩy mạnh truyền thông hướng nghiệp cho thanh niên hiện nay, mô hình KOSEN cần được truyền thông rộng rãi hơn nữa thông qua báo chí. Tuy nhiên, thực trạng các bài viết đưa tin giới thiệu mô hình này còn khá sơ sài. Với từ khóa “Mô hình đào tạo KOSEN”, Google đã cho ra gần 6.500 kết quả sau 0.39 giây, một con số khá thấp. Chưa kể trong số đó, phần đa vẫn là nội dung giới thiệu từ các cơ sở giáo dục, không phải bài báo từ các cơ quan báo chí. Với mật độ tin bài còn thấp, việc truyền thông về mô hình này đến thanh thiếu niên sẽ có hiệu quả không cao. Bên cạnh đó, ở loại hình báo truyền hình, phát thanh, số lượng clip video giới thiệu mô hình KOSEN cũng không nhiều, chỉ có vài phóng sự ngắn. Kênh Truyền hình Quốc hội và một số kênh địa phương như Bắc Giang TV, Hưng Yên TV có phóng sự khá sâu, trong khi VTV mới đưa tin vắn giới thiệu việc hợp tác mô hình KOSEN.

Hướng nghiệp đào tạo cho người lao động dưới 18 tuổi

Bước đầu áp dụng

Hiện nay, tại Việt Nam, mô hình KOSEN đã được một số trường cao đẳng và các cơ sở giáo dục bắt đầu ứng dụng và có kết quả. Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên bắt đầu ứng dụng mô hình KOSEN từ tháng 1/2016 với hai nhóm ngành Cơ khí và Điện. Học viên tại trường trước khi vào học tay nghề, sẽ trải qua các học phần như: Văn hóa giao tiếp, văn hóa ứng xử, tác phong làm việc theo mô hình thực hành 5S: “Sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng”.

Tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, chương trình đào tạo Cử nhân/Kỹ sư thực hành gồm ba nội dung là chương trình THPT, chương trình đào tạo nghề và chương trình trải nghiệm. Nguyên tắc chung trong đào tạo của nhà trường là “Tự do trong tư duy để sáng tạo, nghiêm túc trong kỷ luật để đạt chuẩn nghề nghiệp”.

Các ngành, trường đang đào tạo là kế toán doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, quản trị cơ sở dữ liệu, kỹ thuật sửa chữa máy tính, cơ khí cắt gọt kim loại. Theo đó, nhà trường đã cho tuyển sinh các đối tượng là học sinh tốt nghiệp THPT, học sinh học xong lớp 10 hoặc lớp 11, học sinh tốt nghiệp trung cấp và lớp 12.

Với loại hình đào tạo liên thông, các em học sinh lớp 9 sẽ học 4,5 năm; lớp 10 học 3,5 năm; lớp 11 học 2,5 năm, lớp 12 học 1,5 năm và trung cấp học 1 năm. Trong chương trình học, năm thứ nhất các sinh viên được học văn hóa lớp 10, các môn học chung, các môn học định hướng nghề nghiệp. Năm thứ hai, sinh viên văn hóa lớp 11, các môn chung, học thêm các môn cơ sở ngành trong chương trình chuyên nghiệp. Năm thứ ba, sinh viên học văn hóa lớp 12, các môn học - mô đun chuyên ngành tương đương với trình độ trung học. Năm thứ tư, sinh viên học liên thông theo chương trình cao đẳng, có thời gian học thực hành tại các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam để có tay nghề và tác phong công nghiệp đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp Nhật (gọi là đầu ra chuẩn Nhật). Sinh viên tốt nghiệp đạt danh hiệu “Kỹ sư thực hành hoặc Cử nhân thực hành”.

Nói về mô hình đào tạo KOSEN, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Quân từng khẳng định, ngoài tiết kiệm thời gian, chi phí cho người học và xã hội, KOSEN là mô hình đào tạo kết hợp rất tốt giữa phát triển năng lực thực hành cùng phát triển về đào tạo văn hóa, giáo dục, nhất là chú trọng giáo dục phẩm chất, hành vi cho người học. Với điều kiện của Việt Nam hiện nay và với các quy định cụ thể, rõ ràng trong Luật Giáo dục nghề nghiệp hiện hành, chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện đào tạo cho các em lớp 9 lên thẳng bậc cao đẳng.

Như vậy, để khẳng định tính ưu việt của mô hình đào tạo KOSEN trong công tác hướng nghiệp dạy nghề hiện nay, thiết nghĩ, trong thời gian tới, các cơ quan báo chí truyền thông nên đẩy mạnh hoạt động đưa tin về mô hình này, tổ chức các đội phóng viên đi thực tế các cơ sở giáo dục hướng nghiệp đang ứng dụng thành công mô hình KOSEN để tìm ra những cách làm hay, những bài học tốt giúp các cơ quan quản lý và các doanh nghiệp có biện pháp điều chỉnh lực lượng lao động phù hợp cho sự phát triển chung của đất nước./.

Linh Chi - Thư Nguyễn - Hoàng Trung

Bình luận