Tác phẩm đoạt giải B:

Khẳng định chủ quyền Việt Nam ở Bãi Tư Chính

21/06/2020, 08:39

Khẳng định chủ quyền Việt Nam ở Bãi Tư Chính - Đề tài Biển Đông - một đề tài rất khó, đòi hỏi phóng viên phải đầu tư thời gian nghiên cứu và đối chiếu, so sánh rất nhiều dữ liệu. Phóng viên Tạp chí Người Làm Báo có cuộc trò chuyện với nhà báo Vũ Hồ Điệp, Trưởng nhóm tác giả loạt bài đoạt giải B - Giải Báo chí Quốc gia năm 2019 “Bãi Tư Chính: Âm mưu tiếp tục thôn tính Biển Đông không bao giờ thành hiện thực”.

Phóng viên tác nghiệp tại Trường Sa. Ảnh: TGCC

PV: Nhiều khán, thính giả muốn biết lý do chị và đồng nghiệp lựa chọn đề tài được đánh giá cao trong loạt tác phẩm tham gia Giải Báo chí Quốc gia năm nay. Là người trực tiếp cùng đồng nghiệp thực hiện, chị có thể chia sẻ?

Nhà báo Hồ Điệp: Thực ra, lý do chọn đề tài này rất đơn giản. Chúng ta đều là những người dân Việt Nam, khi chủ quyền lãnh thổ quốc gia bị xâm phạm, tôi nghĩ rằng, tất cả người Việt Nam chúng ta không thể im lặng. Mỗi người đều có một cách thể hiện riêng của mình để chung sức bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Tôi có may mắn là nhà báo phụ trách mảng quốc tế - đối ngoại, có dịp tiếp xúc với nhiều học giả các nhà nghiên cứu về Biển Đông và các nguồn tư liệu quý. Khi nghiên cứu viết về đề tài này, chúng tôi nghĩ rằng, đây không chỉ là những bài báo mà còn là trách nhiệm của những công dân Việt Nam đối với Tổ Quốc. Khi chủ quyền lãnh thổ quốc gia bị xâm phạm, những người con Việt Nam chúng ta không thể thờ ơ, bỏ mặc.

Và với việc thực hiện tuyến bài này, chúng tôi nghĩ cần góp thêm một tiếng nói để công chúng trong nước và công luận quốc tế hiểu thêm về những gì xảy ra trên Biển Đông và luật pháp quốc tế - bị bẻ cong, bị vận dụng sai để phục vụ cho những tính toán riêng như thế nào.

Một điều rất hạnh phúc đối với chúng tôi, phần lớn các học giả, các nhà nghiên cứu quốc tế mà chúng tôi có dịp làm việc, gặp gỡ họ đều nhấn mạnh rằng, “không thể để luật pháp quốc tế bị chà đạp ở khu vực Biển Đông”. Cộng đồng quốc tế ủng hộ tính chính nghĩa, công pháp quốc tế và lập trường của Việt Nam.

PV: Đây là đề tài khó và phức tạp, chị và các đồng nghiệp có gặp khó khăn gì trong quá trình tác nghiệp?

Nhà báo Hồ Điệp: Đây là một đề tài rất khó, đòi hỏi thời gian nghiên cứu và đối chiếu, so sánh rất nhiều dữ liệu. Từ khi Trung Quốc đưa nhóm tàu HD8 xâm phạm trái phép vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam tháng 7/2019, chúng tôi đã ấp ủ thực hiện một tuyến bài dài hơi với lời khẳng định: “Bãi Tư Chính thuộc chủ quyền của Việt Nam”.

Chúng tôi cũng đã thực hiện nhiều tuyến bài khẳng định chứng cứ, chủ quyền lịch sử không thể xâm phạm của Việt Nam ở các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Vậy câu chuyện Bãi Tư Chính có gì mới? Trung Quốc nói về cái gọi là chủ quyền của họ ở Bãi Tư Chính? Họ căn cứ vào đâu để nói như vậy? Họ cố tình diễn giải sai Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) như thế nào để “vơ” Bãi Tư Chính vào thành của họ? Đây là những vấn đề chúng tôi muốn làm rõ.

Chúng tôi đã gặp gỡ, trao đổi với gần 20 học giả, các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế từ tháng 7/2019 đến tháng 11/2019; phỏng vấn họ ở nhiều góc độ khác nhau để tìm hiểu xem giới nghiên cứu quốc tế họ nói gì về câu chuyện Bãi Tư Chính?

Và trong câu chuyện với chúng tôi, các học giả quốc tế đều khẳng định rằng: Trung Quốc họ không có bất cứ một bằng chứng gì để nói rằng Bãi Tư Chính là của họ. Trung Quốc hoàn toàn đuối lý trong câu chuyện này.

Thậm chí, tôi còn nhớ trong một hội thảo quốc tế về Biển Đông diễn ra ở Hà Nội tháng 11 năm ngoái, rất nhiều học giả quốc tế nói thẳng: “Trung Quốc vi phạm nhiều điều khoản trong UNCLOS 1982” và Trung Quốc cần phải có trách nhiệm với lời nói và hành động của mình khi chính họ là một thành viên của Công ước Liên hợp quốc Luật Biển 1982. Các học giả quốc tế như Giáo sư Đại học Hàng hải Hoa Kỳ James Kraska nói thẳng, hành động phi pháp của Trung Quốc đang tự cô lập chính mình trong một cộng đồng quốc tế luôn đặt luật pháp quốc tế lên hàng đầu và tôn trọng lẽ phải. Những gì Trung Quốc nói lại không giống những điều họ làm.

PV: Là trưởng nhóm thực hiện, chị có thể đánh giá những hiệu ứng xã hội mà tác phẩm mang lại?

Nhà báo Hồ Điệp: Tôi cho rằng, hiệu ứng quan trọng nhất của loạt bài này đó là nói lên sự thật và giúp mọi người hiểu rõ hơn về những gì đã xảy ra ở Bãi Tư Chính năm 2019. Đó là điều rất quan trọng, vì công luận và các thế hệ sau cần hiểu rõ về lịch sử, hiểu rõ về tình hình Biển Đông và cùng các thế hệ cha anh bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

PV: Một số kỷ niệm đáng nhớ nhất khi tác nghiệp tác phẩm này, thưa chị?

Nhà báo Hồ Điệp: Có hai kỷ niệm rất đáng nhớ khi thực hiện tuyến bài này là thời gian thực hiện dài kỷ lục và cái khó khi phỏng vấn các học giả, các nhà nghiên cứu quốc tế. Chúng tôi đã phải gửi rất nhiều email cho hàng chục các nhà nghiên cứu, học giả trên khắp thế giới xin trao đổi với họ về vấn đề Bãi Tư Chính. Có những nhà nghiên cứu họ trả lời ngay, nhưng có những nhà nghiên cứu 3 - 4 hôm sau họ mới hồi âm và có cả những nhà nghiên cứu họ im lặng. Mỗi cuộc phỏng vấn chúng tôi phải thực hiện ngót nghét trong gần 1 tuần, sau đó còn dịch và so sánh đối chiếu khớp lại các nguồn tư liệu và đọc lại các tài liệu lịch sử và pháp lý quốc tế.

Một điều vui là rất nhiều học giả quốc tế họ nói với chúng tôi: “Việt Nam cần lên tiếng mạnh mẽ hơn trong vấn đề Biển Đông. Việt Nam có đầy đủ bằng chứng, có tính chính nghĩa, vậy thì các bạn hãy cứ lên tiếng. Chúng tôi ủng hộ các bạn”.

PV: Trân trọng cảm ơn chị! 

Minh Anh (thực hiện)

Bình luận