Doanh nghiệp thép trong nước đối diện với khó khăn

16/10/2019, 18:16

Doanh nghiệp thép trong nước đối diện với khó khăn - Theo thống kê của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), 9 tháng đầu năm 2019, sản xuất thép trong nước đạt hơn 18,83 triệu tấn, tăng 6,7% so với cùng kỳ 2018. Trong đó, bán hàng đạt trên 17,3 triệu tấn, tăng 8,5% (bao gồm cả xuất khẩu 3.546.274 tấn, tăng 2,9%).

Mặc dù lượng thép tiêu thụ (bao gồm cả xuất khẩu) có tăng nhưng các doanh nghiệp (DN) lĩnh vực này cho biết, cạnh tranh trong ngành đang gay gắt hơn bao giờ hết. Nguyên nhân do tổng sản lượng thép sản xuất trong nước đã vượt xa nhu cầu thị trường trong khi thép nhập khẩu giá rẻ ngày càng nhiều (8 tháng nhập tới hơn 10 triệu tấn); các DN thép nước ngoài có xu hướng đẩy mạnh đầu tư nhà máy tại Việt Nam và gây áp lực đối với các DN sản xuất trong nước.

 Thị trường bất động sản trầm lắng cũng là một trong những nguyên nhân khiến tiêu thụ thép xây dựng sụt giảm. Từ đầu năm đến nay, các dự án bất động sản gặp nhiều trở ngại về thủ tục, pháp lý, thông tư hướng dẫn về lĩnh vực bất động sản đang có sự chồng chéo, mâu thuẫn, không khả thi dẫn đến trong quá trình triển khai có nhiều dự án bị thanh tra, kiểm toán kéo dài. Tại TP HCM không có dự án mới nào hình thành, 6 tháng đầu năm 2019, mới chỉ có 3 dự án nhà ở thương mại mới được Sở Xây dựng đề xuất UBND TP công nhận với quy mô 924 căn hộ, giảm 16 dự án so với cùng kỳ năm 2018. Bên cạnh đó, Sở Xây dựng cũng đã đề xuất UBND TP chấp thuận đầu tư 10 dự án nhà ở thương mại, giảm 46 dự án (giảm 82,2% so với cùng kỳ năm trước). Số dự án đủ điều kiện bán nhà hình thành trong tương lai là 24 với tổng số 7.313 căn hộ, giảm 10 dự án (giảm 29,4% so với cùng kỳ năm trước. Các DN ngành thép đang mong  chờ nhà nước tháo gỡ vướng mắc thủ tục trong lĩnh vực bất động sản, khi các dự án khởi động lại mới mong tiêu thụ được thép.

Từ đầu năm đến nay, giá bán thép các loại trải qua mấy lần điều chỉnh đã giảm trung bình 8%-10%. Điều này khiến nhiều DN phải tạm dừng k đế hoạch mở rộng nhà máy; phần lớn DN phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất để giảm tồn kho.

Theo thống kê của Bộ Công Thương, mặt hàng thép thường xuyên phải đối mặt các vụ kiện phòng vệ thương mại, chiếm 35/142 vụ việc phòng vệ thương mại mà các nước điều tra với Việt Nam. Gần đây nhất, sau khi Mỹ áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu thép, EU và Thổ Nhĩ Kỳ đã khởi xướng điều tra tự vệ đối với hàng chục nhóm sản phẩm thép nhập khẩu.

Các sản phẩm thép bị điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại tương đối đa dạng và ngày càng mở rộng, không chỉ giới hạn ở mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn mà cả những sản phẩm có giá trị và lượng xuất khẩu trung bình và nhỏ. Hiện chỉ còn nhóm sản phẩm thép xây dựng chưa bị kiện phòng vệ thương mại và chiếm khoảng 22% tổng lượng xuất khẩu thép của Việt Nam.

Ông Nghiêm Xuân Đa, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, cho biết, thị trường trong nước có thể gia tăng tình trạng dư thừa đối với một số sản phẩm thép như tôn mạ, thép cuộn cán nguội, ống thép, thép xây dựng… Nguyên nhân là do Việt Nam mở cửa thị trường ở mức rộng, tạo cho các nước "cảm giác Việt Nam là vùng trũng, không có biện pháp bảo hộ thị trường". Từ đó, không chỉ riêng Trung Quốc mà nhiều nước khác cũng ồ ạt đưa thép vào Việt Nam. Trong khi đó, nhu cầu trong nước chững lại khiến tình trạng dư thừa thêm trầm trọng và giá cả có dấu hiệu sụt giảm.

Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam nhận định, Lợi nhuận của nhà sản xuất có thể bị ảnh hưởng lớn, nhiều DN không tránh khỏi bị đình trệ hoặc nguy cơ dừng sản xuất. Xuất khẩu cũng rất khó khăn do nhiều nước như Mỹ, khu vực Đông Âu ngày càng bảo hộ mạnh mẽ thị trường nội địa. 

Ông Nghiêm Xuân Đa cho  biết thêm, cần phải có biện pháp điều chỉnh nguồn cung bằng cách điều chỉnh nguồn cung hợp lý, như giảm sản xuất sản phẩm thép xây dựng, thép gia dụng vốn đã dư thừa; tăng sản phẩm chất lượng cao hiện đang thiếu. Đồng thời, phát tín hiệu cho quốc tế thấy Việt Nam là thị trường có bảo hộ ở mức độ phù hợp, vừa không vi phạm cam kết quốc tế vừa bảo vệ được nền sản xuất trong nước.

N.B

Bình luận