Chất lượng chương trình thời sự Truyền hình Vĩnh Long

30/07/2020, 16:18

Chất lượng chương trình thời sự Truyền hình Vĩnh Long - Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Vĩnh Long (THVL) chính thức phát sóng truyền hình ngày 22/12/1992, là một trong những kênh truyền hình địa phương ra đời sớm nhất ở khu vực ĐBSCL và cả nước.

Xúc động video bác sĩ hát cổ vũ tinh thần bệnh nhân đang cách ly tại Đà Nẵng

Kênh thông tin thiết yếu

Là kênh truyền hình đầu tiên trong khu vực ĐBSCL phát sóng trực tiếp chương trình thông tin tổng hợp vào năm 2009 (lúc đó chương trình có tên Vĩnh Long ngày mới), đến nay tất cả chương trình thời sự của THVL, gồm Chào buổi sáng, Bản tin trưa, Thời sự và Người đưa tin 24h, đều phát sóng trực tiếp, thông tin kịp thời các sự kiện quan trọng của địa phương, trong nước và quốc tế đến công chúng. Các chương trình thời sự có thông tin nhanh, đa dạng, phản ánh nhiều vấn đề gần gũi trong cuộc sống, thu hút sự quan tâm, theo dõi của đông đảo khán giả, nhất là khu vực ĐBSCL.

Kết quả khảo sát của Kantar Media, đơn vị tư vấn, cung cấp dữ liệu và insight hàng đầu thế giới cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2019, chương trình thời sự của THVL có chỉ số rating cao hơn rất nhiều so với các đài địa phương khác. Bình quân chỉ số rating tại thị trường Cần Thơ là 1,5 và tại TP.Hồ Chí Minh là 0,9. Nhiều chương trình thời sự truyền hình có chỉ số rating rất cao, như chương trình thời sự ngày 1/1/2019, chỉ số rating đạt 4,7 tại thị trường Cần Thơ và rating đạt 2.2 tại TP. Hồ Chí Minh. Năm 2019, tổng doanh thu của THVL là 1.758 tỷ đồng, cao nhất so với các Đài PT-TH địa phương; đứng thứ 162/1.000 doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam, do Tổng cục thuế (Bộ tài chính) công bố.

Thực hiện Đề án số hóa truyền dẫn, phát sóng truyền hình mặt đất đến năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ, THVL là một trong những đơn vị tiên phong. Hiện nay vùng phủ sóng số mặt đất của Đài có chất lượng độ nét cao (HD) bao phủ rộng khắp cả nước. Hiện khán giả có thể xem THVL qua các hệ thống như: Truyền hình số vệ tinh VINASAT, truyền hình số mặt đất DVB-T2, truyền hình cáp như: VTVcab, SCTV, HTVC, Hanoicab,... hay xem qua ứng dụng (apps) THVL i trên thiết bị di động. Với hệ thống hạ tầng truyền dẫn như vậy, khán giả trong và ngoài nước đều có thể xem chương trình thời sự của THVL. Khảo sát về những thành công, tác giả nhận thấy có hai yếu tố mang tính quyết định, đó là thành công về chất lượng nội dung và hình thức.

Trụ sở mới Đài PTTH Vĩnh Long đang được xây dựng hoàn thành

Thứ nhất, thông tin nhanh, đa dạng. chương trình thời sự phát sóng 18h30, thời điểm phát sóng này được xem là phù hợp tập quán sinh hoạt của số đông công chúng vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước là ĐBSCL. Với thời lượng 30 phút, đây là chương trình thông tin chính của THVL chuyển tải nội dung thông tin trong nước và thế giới. Trong đó, tin tức địa phương chiếm tỷ lệ khoảng 60% thời lượng chương trình, bao gồm từ 8-10 tin, 2 - 3 phóng sự ngắn hoặc ghi nhanh, phỏng vấn.

Một số ngày trong tuần, chương trình thời sự có các tiểu mục, phát định kỳ, như: Nghe người dân nói, Nông thôn mới, Văn minh đô thị. Các nội dung tin tức địa phương do chính phóng viên THVL thực hiện. Tin tức thời sự trong nước chiếm tỷ lệ khoảng 20% thời lượng, nguồn cung cấp thông tin chủ yếu từ các đơn vị như: Truyền hình thông tấn (thuộc Thông tấn xã Việt Nam), các đài PT-TH khác trong và ngoài khu vực ĐBSCL.

Tin thế giới chiếm tỷ lệ xấp xỉ 20% thời lượng chương trình, do THVL khai thác từ các nguồn cung cấp có bản quyền của các kênh truyền hình quốc tế, như: CNN, Reuters, AP, AFP...

Ưu điểm nổi bật của chương trình thời sự là cập nhật ngay những tin tức vừa xảy ra trong ngày, không trùng lắp, không phát lại, cho dù nơi diễn ra sự kiện có vị trí địa lý xa nơi phát sóng, thậm chí có sự kiện diễn ra sát giờ phát sóng. Kết quả khảo sát cho thấy, 81% khán giả xem chương trình thời sự trong tỉnh Vĩnh Long nhận xét chương trình mới, nóng, trở thành kênh cung cấp thông tin hàng ngày không thể thiếu đối với công chúng khu vực ĐBSCL.

Kênh THVL 1 của Đài PTTH Vĩnh Long

Thứ hai, thông tin định hướng, gắn kết xã hội. Thông tin trong các chương trình thời sự truyền hình không xuôi một chiều, tuyên truyền từ trên xuống dưới mà là kênh thông tin có định hướng và gắn kết xã hội.

Tại tỉnh Vĩnh Long và nhiều địa phương khác trong nước, vào thời điểm đầu năm 2019 xảy ra dịch tả lợn châu Phi khiến người chăn nuôi lao đao vì số lượng lợn chết nhiều phải tiêu hủy, gây thiệt hại lớn về kinh tế. Trong khi đó, nhiều người tiêu dùng gần như tẩy chay thịt lợn vì lo sợ mua nhằm lợn bệnh làm thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe. Giá thịt lợn vì vậy rớt thê thảm, người chăn nuôi bị thiệt hại “đúp”.

Bằng sự đeo bám sự kiện, thông tin có trách nhiệm, chương trình thời sự thúc đẩy xây dựng chính quyền kiến tạo, tạo niềm tin trong nhân dân. Trong đó, tiểu mục Nghe người dân nói vào thứ Hai hằng tuần phản ánh những vấn đề bức xúc của người dân ở cơ sở, như: Sạt lở đất do khai thác cát sông, vấn đề ô nhiễm môi trường do khói bụi lò gạch v.v.. buộc chính quyền địa phương và ngành chức năng nhanh chóng vào cuộc để giải quyết vấn đề từ thực tiễn cuộc sống.

Đây hầu hết là những thông tin do người dân cung cấp từ đường dây nóng của Đài. Qua đó, giúp người dân giải tỏa bức xúc, giữ gìn tình làng nghĩa xóm, tạo lòng tin giữa người dân với chính quyền và các cơ quan nhà nước. Qua chương trình thời sự góp phần quan trọng thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Thứ ba, gần gũi công chúng.Với đặc điểm là một đài địa phương khu vực miền Tây Nam bộ, THVL chú trọng các thông tin gần gũi về địa lý với công chúng khu vực ĐBSCL. Qua khảo sát nhanh chương trình thời sự trong tháng 4/2019 cho thấy tin tức địa phương chiếm tỷ lệ 68,95%. Trong đó, lĩnh vực văn hóa xã hội chiếm 24,58%, kinh tế: 18,75%, an ninh trật tự: 14,58% và chủ yếu địa bàn thông tin trong tỉnh Vĩnh Long và khu vực ĐBSCL.

Về chất lượng hình thức thể hiện, người dẫn chương trình là bộ mặt của Đài nên có sự tuyển chọn, đào tạo, bổ sung kế thừa thường xuyên. Đài hiện có 10 phát thanh viên, gồm 5 nam và 5 nữ, tất cả đều có chất giọng miền Nam, luân phiên dẫn chương trình thời sự hàng ngày. Một số chất giọng quen thuộc với công chúng như: Hồ Anh Thơ, Tấn Phước v.v..

Yếu tố “ghi điểm” của phát thanh viên với công chúng khu vực ĐBSCL là việc thể hiện ngôn từ đơn giản, dễ hiểu, gần gũi với đa số người dân. Đối với các nguồn tin, bài từ cộng tác viên của các vùng miền khác, ngôn từ cũng được điều chỉnh lại cho phù hợp lời ăn tiếng nói địa phương. Vì vậy, việc tiếp nhận thông tin từ khán giả mạch lạc, dễ hiểu hơn. Qua kết quả khảo sát của tác giả về cách thể hiện của phát thanh viên trong chương trình thời sự, có 98,8% số khán giả trong tỉnh Vĩnh Long nhận xét phát thanh viên tự tin, linh hoạt, gần gũi.

Chương trình thời sự Người đưa tin 24G của Đài PT-TH Vĩnh Long

Vấn đề đặt ra

Một là, nội dung chương trình thời sự dù đảm bảo đúng tôn chỉ mục đích là cơ quan ngôn luận thiết yếu của địa phương, thông tin nhanh đa dạng, có định hướng nhưng chương trình thời sự vẫn chưa có những tác phẩm xuất sắc làm nổi bật được các vấn đề kinh tế - xã hội trọng tâm, mang tính đại diện của vùng.

Một số tin bài tuy có khơi gợi vấn đề nhưng vẫn chưa đi sâu khai thác triệt để và xử lý tận gốc rễ những khía cạnh tồn tại của đời sống mà người dân đang đối mặt để giúp họ có giải pháp nâng cao sinh kế, cải thiện đời sống vật chất tinh thần hay cung cấp những thông tin bổ ích và gần gũi nhất với công chúng địa phương cũng như khu vực ĐBSCL.

Hai là, chương trình thời sự mặc dù đạt yêu cầu chất lượng hình thức, như hình ảnh rõ nét, âm thanh dễ nghe, đa dạng thể loại,... nhưng nhìn chung vẫn còn những tồn tại cần khắc phục. Đó là chất lượng hình ảnh, âm thanh một số chương trình chưa đồng bộ, việc tiếp cận của công chúng cũng còn giới hạn, nhất là công chúng vùng sâu vùng xa.

Việc sử dụng ngôn từ địa phương tuy có làm cho công chúng địa phương, công chúng khu vực ĐBSCL dễ tiếp nhận, nhưng lại là trở ngại khi mở rộng ra các vùng, miền khác trong cả nước. Các thể loại báo chí sử dụng đa dạng nhưng còn mất cân đối ở các thể loại, như thiếu vắng các phóng sự điều tra, phỏng vấn,... Vì thế các tính năng ưu việt của các thể loại này chưa được phát huy đúng mức.

Ba là, sự phát triển nhanh của công nghệ 4.0 mang đến nhiều cơ hội cho việc rút ngắn khoảng cách chênh lệch trong quy trình sản xuất, truyền dẫn, phát sóng giữa các đài truyền hình.

Khán giả, nhất là khán giả trẻ, đang dịch chuyển từ xem truyền hình truyền thống sang xem truyền hình trên các hạ tầng truyền dẫn khác như internet, smartphone,... Từ chỗ xem truyền hình thụ động theo lịch phát sóng của nhà Đài, giờ đây khán giả xem truyền hình hoàn toàn chủ động qua các ứng dụng hay mạng xã hội như Youtube, Facebook...

Đây cũng là cơ hội, nhưng là thách thức với các đài địa phương trong việc cập nhật, khai thác công nghệ, giữ chân công chúng xem chương trình thời sự. Trong khi đó, việc phát triển không tương xứng, chưa đồng bộ về nguồn nhân lực, trình độ chuyên môn, cả nội dung , hình thức và nhận thức, quan điểm chỉ đạo của lãnh đạo là những vấn đề cần phải được giải quyết để phát huy hiệu quả thông tin của chương trình thời sự truyền hình địa phương.

  Lãnh đạo Đài PT-TH Vĩnh Long qua các thời kỳ

Một số giải pháp

Thứ nhất, nâng cao chất lượng nội dung chương trình thời sự thông qua việc giảm thiểu tin tức hội nghị, lễ tân. Song song đó là tăng cường thông tin khai thác, thông tin liên quan đến cuộc sống thường nhật của người dân. Chú trọng phát huy việc hợp tác, trao đổi thông tin giữa các Đài PT-TH trong nước, có chính sách đặt hàng thông tin độc quyền đối với các tin tức, sự kiện được đông đảo công chúng quan tâm.

Thứ hai, hình thức thể hiện trong chương trình thời sự cần phải đa dạng, nhất là trong việc kết cấu chương trình, giới thiệu tin chính. Trong đó, chương trình kết cấu theo độ “nóng” của chủ đề thông tin thời sự, sự kiện đang được công chúng quan tâm đưa lên đầu chương trình, phá bỏ kết cấu truyền thống với trình tự tin trong nước trước, tin thế giới sau.

Trong tin chính, không chỉ thể hiện bằng hình ảnh, âm thanh của người dẫn chương trình mà còn thể hiện bằng âm thanh lời của nhân vật. Tin chính không chỉ xuất hiện một lần từ đầu chương trình mà có thể xuất hiện lần thứ hai xen giữa chương trình.

Đội ngũ tham gia dẫn chương trình thời sự ngoài thanh sắc cần có khả năng tự kết nối tin bài trong chương trình thời sự bằng ngôn từ của mình để phong cách dẫn tự nhiên, trôi chảy và gần gũi hơn.

Ngoài ra, biên tập viên cùng tham gia dẫn chương trình tại phòng thu hay kết nối từ hiện trường tác nghiệp, nơi diễn ra các thông tin, sự kiện để tăng tính thuyết phục, hấp dẫn công chúng. Xây dựng thêm các cửa thông tin mới, trong đó có tin thanh bar, nhằm khai thác lượng thông tin nhanh, tức thời, thông tin ngắn để bổ sung vào khối lượng thông tin chính; thông tin bằng hình ảnh đồ họa.

Thứ ba, đào tạo bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yêu cầu cấp thiết, cho cả lực lượng làm nội dung và kỹ thuật như quay phim, dựng hình. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đòi hỏi đội ngũ tham gia sản xuất chuyên nghiệp, giỏi nghề và phải cập nhật thường xuyên xu hướng sản xuất chương trình thời sự của thế giới.

Công việc này càng phải được đầu tư thỏa đáng để thu hẹp dần khoảng cách giữa đài địa phương với các đài truyền hình quốc gia và cập nhật kịp xu hướng sản xuất chương trình truyền hình trên thế giới./.

Hồ Quốc Dũng

Bình luận