Báo chí với vấn đề tham gia BHYT cho hộ nghèo và cận nghèo ở miền núi phía Bắc

20/03/2018, 16:10

Báo chí với vấn đề tham gia BHYT cho hộ nghèo và cận nghèo ở miền núi phía Bắc - Tham gia bảo hiểm y tế là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân, đồng thời là trách nhiệm của nhà nước với toàn xã hội và sự quan tâm của Đảng và Nhà nước nhằm hướng tới công bằng trong chăm sóc sức khỏe, góp phần bảo đảm an sinh xã hội cho mọi người dân.

Thông qua các phương tiện truyền thông, các hộ nghèo và cận nghèo đã được hướng dẫn chi tiết thực thi các chính sách về BHYT

Sự cần thiết của truyền thông

Những năm gần đây, Tổ chức Y tế Thế giới đã nhấn mạnh đến hai chức năng của y tế: bảo vệ sức khỏe cho người bệnh, đồng thời phải bảo vệ người bệnh không bị nghèo hóa. Mặt khác, trên phạm vi toàn xã hội, một thực tế không thể phủ nhận, đó là tổng kinh phí hàng năm cần thiết cho việc chăm sóc sức khỏe nói chung và khám chữa bệnh nói riêng đã tăng lên đáng kể. Sỡ dĩ như vậy là vì: dân số tăng nhanh, loài người đang phải đối mặt với ngày càng nhiều những căn bệnh nguy hiểm, giá các dịch vụ y tế ngày càng cao... Vì vậy, phải huy động sự đóng góp của người dân khi sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe là giải pháp hữu hiệu tránh được nghèo đói do chi phí cao khi sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Để góp phần thực thi tốt các chính sách về bảo hiểm y tế, rất cần sự chung tay của toàn xã hội, trong đó phải kể đến việc phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ tuyên giáo các cấp trong tham mưu cho các cấp ủy Đảng, chính quyền. Đặc biệt, trong lĩnh vực tuyên truyền phải kể tới sự tham gia trách nhiệm của truyền thông đại chúng. Do đó, thông tin giáo dục truyền thông có vai trò to lớn trong quá trình làm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của các nhóm xã hội về bảo hiểm y tế, góp phần không nhỏ vào sự tăng trưởng của nền kinh tế.

Thực tế trong thời gian qua, truyền thông đại chúng Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc tuyên truyền, định hướng cộng đồng thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về Bảo hiểm Y tế nói chung và đối tượng nghèo và cận nghèo nói riêng.

Các cấp, ngành đã tăng cường phối hợp, triển khai các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách, chế độ về BHYT giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân thấy rõ hơn vai trò, ý nghĩa của BHYT trong hệ thống an sinh xã hội. Hình thức tuyên truyền đã có nhiều đổi mới, phù hợp hơn với các đối tượng trong xã hội, đem lại hiệu quả cao trong nâng cao nhận thức của đông đảo quần chúng nhân dân.

Một số bất cập

Tuy nhiên, trong thực tiễn tại khu vực miền núi phía Bắc, công tác tuyên truyền triển khai thi hành Luật BHYT và chính sách liên quan vẫn còn có những khó khăn, vướng mắc như: nhiều tỉnh/thành phố chưa đưa chỉ tiêu phát triển đối tượng và tỷ lệ bao phủ BHYT là một trong những chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHYT còn nhiều hạn chế. Người dân chưa nắm rõ quy định mới của Luật BHYT. Bên cạnh đó, độ bao phủ của BHYT vẫn chưa đồng đều. Tại nhiều địa phương, nhiều địa bàn dân cư, số lượng người dân tham gia BHYT rất ít, nhất là ở các khu vực nông thôn, miền núi, vùng giáp biên giới, đặc biệt là các hộ nghèo và cận nghèo, người lao động thuộc doanh nghiệp tư nhân, nhóm đối tượng tự nguyện,... tham gia BHYT với tỷ lệ thấp. Công tác tuyên truyền bảo hiểm y tế trên các phương tiện thông tin đại chúng chưa đem lại nhiều hiệu quả.

Thực tế cho thấy, số phóng viên thực hiện các bài viết chuyên sâu hoặc bài có tính chuyên đề còn hạn chế, các bài viết thực hiện chưa thường xuyên. Công tác tuyên truyền thiếu chuyên sâu, không phù hợp đối tượng, không thu hút được người dân. Cơ quan chủ quản liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm y tế là bảo hiểm xã hội chỉ phối hợp mang tính hình thức, chưa có sự giám sát về chất lượng chuyên môn, chưa có kế hoạch tuyên truyền cụ thể theo nhóm đối tượng.

Số lượng bài viết về khía cạnh BHYT cho người nghèo và cận nghèo còn rất thiếu

Đi tìm giải pháp

Thực hiện chính sách BHYT cho người nghèo và cận nghèo không những là bước tiến đáng kể trong quá trình xóa đói, giảm nghèo mà còn là bảo đảm an sinh xã hội. Trong hai nhóm nghèo và cận nghèo, BHYT ở nhóm cận nghèo rất thấp, nếu không có các biện pháp tích cực và hữu hiệu, lộ trình thực hiện BHYT ở nhóm này khó khả thi.

Tăng cường công tác truyền thông trên báo chí về vấn đề BHYT cho hộ nghèo và cận nghèo

Truyền thông đại chúng là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, góp phần tích cực trong công tác tuyên truyền đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Đây cũng là cơ sở chiến lược mang tính lý luận, giúp Đảng và Nhà nước ta cũng như các ngành chuyên môn đề ra chiến lược quan trọng. Một trong những chiến lược quan trọng đó phải kể đến Đề án thực hiện lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân giai đoạn 2012 - 2015 và 2020 đã được Chính phủ phê duyệt.

Phát triển cơ sở hạ tầng thông tin, truyền thông và cơ sở dữ liệu truyền thông về BHYT

Đứng trước sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của công nghệ thông tin (CNTT) và hiệu quả cao của ứng dụng CNTT trong các lĩnh vực đời sống xã hội cùng với những đòi hỏi, những yêu cầu mới có tính bức thiết của xã hội, CNTT có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng. Ngày 1/7/2014, Bộ Chính trị khóa XI của Đảng đã thông qua Nghị quyết số 36-NQ/TW về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển CNTT đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế (Nghị quyết 36). Nghị quyết 36 là tiền đề quan trọng để CNTT Việt Nam phát triển ngày càng mạnh mẽ và hiệu quả hơn trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Phát triển đội ngũ nhà báo truyền thông về BHYT

Thực tế cho thấy, nguồn thông tin trên báo chí trong nước về BHYT hiện chưa nhiều, người cầm bút ngại tiếp cận vào các chủ đề về khía cạnh BHYT cho người nghèo và cận nghèo, nên số lượng tin, bài định hướng giám định hiện còn hạn chế. Nhiều bài viết mang tính tô hồng, không muốn nêu những sự thật yếu kém trong khuyến khích người nghèo tham gia BHYT. Nhiều trường hợp phóng viên không hiểu bản chất của BHYT cho người nghèo và cận nghèo nên vô tình làm rộng thêm khoảng cách giàu - nghèo, ảnh hưởng đến tâm lý người nghèo.

Để làm được điều này, trước tiên cần nâng cao nhận thức về BHYT và BHYT cho người nghèo và cận nghèo đối với những người làm công tác truyền thông để họ nhận thức đúng và đủ tầm quan trọng của BHYT đối với sự phát triển của xã hội. Từ đó có kế hoạch tuyên truyền về vấn đề này tốt hơn.

BHYT nói chung và cho người nghèo, người cận nghèo nói riêng là một trong những mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của nước ta hiện nay; Nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước của các cấp chính quyền, ngành chức năng chủ động rà soát, giao chỉ tiêu kế hoạch cụ thể cho các địa phương, tạo ra sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt của cấp ủy Đảng và chính quyền, các đoàn thể ở cơ sở trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Vũ Chí Thành

Bình luận